Cách nấu phở chay thanh ngọt: nước dùng rau củ và nấm
Cách nấu phở chay ngon tại nhà: hầm nước dùng rau củ trong, rang quế hồi đúng cách, nấu nấm và đậu phụ, nêm vừa vị và tránh những lỗi làm nước dùng bị đục.
Cách nấu phở chay ngon nằm ở nồi nước dùng. Bạn hầm rau củ ngọt tự nhiên như củ cải, cà rốt, su su, bắp và củ đậu trong khoảng một giờ. Thêm gừng, hành nướng cùng bộ gia vị phở rang thơm (quế, hồi, thảo quả, đinh hương). Cuối cùng, nấu cùng nấm và đậu phụ cho đậm vị. Làm đúng vài bước nhỏ, nồi nước sẽ trong, thơm mùi phở mà vẫn hoàn toàn thuần thực vật.
Nguyên liệu cho 3–4 người
Công thức dưới đây tham khảo từ các hướng dẫn nấu phở chay phổ biến (Điện Máy Xanh, Điện Máy Chợ Lớn). Behapy đã gộp lại và điều chỉnh cho bếp gia đình.
Phần nước dùng
- Rau củ: củ cải trắng 200 g, cà rốt 200 g, su su 200 g, củ đậu 200 g, 1 bắp ngô Mỹ, 1 củ hành tây.
- Thêm vị ngọt thanh: 1 đoạn mía khoảng 100 g (tuỳ chọn) và vài lá bắp cải thảo.
- Gừng 30–50 g, vài cây hành boa rô hoặc hành lá, vài gốc rau mùi.
- Gia vị phở: 1 thanh quế nhỏ, 2–3 bông hoa hồi, 2 quả thảo quả, vài nụ đinh hương, một nhúm tiểu hồi.
- Nước khoảng 2,5 lít, muối, đường phèn, hạt nêm chay.
Phần ăn kèm
- Nấm hương, nấm đông cô, nấm rơm hoặc nấm đùi gà.
- Đậu phụ chiên, tàu hũ ky chiên giòn.
- Bánh phở tươi, rau thơm (ngò gai, húng quế, hành lá), giá đỗ, ớt, chanh.
Nếu bận, bạn có thể dùng thêm cốt phở tảo biển (cốt phở chay) để rút ngắn thời gian. Cho cốt vào nồi rau củ đã hầm, nêm lại cho vừa. Nước dùng sẽ có vị đậm hơn mà vẫn giữ được độ thanh của rau củ.
Bước 1: Sơ chế để nước dùng không đục, không đắng

- Rau củ: gọt vỏ, cắt khúc to để hầm lâu không bị nát. Su su nên chọn quả non, không ngả vàng. Củ đậu chọn củ chắc, cầm nặng tay.
- Nấm: cắt bỏ gốc, ngâm nước muối loãng rồi rửa lại thật sạch. Theo VnExpress, có thể chần nấm với vài lát gừng để bớt mùi hăng. Nấm mốc, ướt hay mềm nhũn sẽ làm nước dùng đắng và có mùi lạ, nên bỏ đi.
- Tránh củ nhiều tinh bột: khoai lang, khoai môn, khoai tây hay sắn làm nước dùng bị đục. Món phở không cần đến chúng.
Bước 2: Nướng hành gừng, rang gia vị
Đây là bước tạo nên "mùi phở". Nướng hành tây và gừng trên lửa hoặc trong lò đến khi vỏ ngoài cháy xém, rồi cạo bớt phần đen. Rang khô quế, hồi, thảo quả, đinh hương và tiểu hồi trên lửa nhỏ khoảng 3–5 phút, đến khi dậy mùi thơm. Sau đó cho tất cả vào túi vải. Dùng túi lọc giúp vớt gia vị ra dễ dàng, tránh để hồi quế ninh quá lâu làm nước bị nồng.
Bước 3: Hầm nước dùng rau củ
- Đun sôi khoảng 2,5 lít nước. Cho rau củ, mía, hành gừng nướng vào. Hạ lửa liu riu.
- Hầm khoảng 50–60 phút. Thường xuyên vớt bọt và không đậy kín vung để nước trong.
- Thả túi gia vị vào trong khoảng 20–30 phút cuối. Nếm thấy đủ thơm thì vớt ra.
- Lọc nước dùng qua rây, bỏ xác rau củ. Muốn thật trong thì lọc thêm một lần nữa.
Rau lá như cải thảo chỉ nên cho vào sau, vì ninh lâu rau lá dễ chuyển màu và có mùi hăng.
Bước 4: Nấu nấm, đậu và nêm nếm
Bắc nồi nước dùng đã lọc lên lại. Cho nấm hương, nấm đông cô vào nấu khoảng 10 phút để nấm nhả vị ngọt. Cho đậu phụ chiên và tàu hũ ky vào sau cùng. Nêm muối, đường phèn và hạt nêm chay từng chút một. Nước phở chay ngon có vị ngọt thanh của rau củ, mặn vừa và thoảng mùi quế hồi.
Nếu muốn thêm vị "dai, đậm" như phở mặn, bạn có thể dùng thêm các món chay chế biến sẵn như nấm đùi gà kho ngũ vị làm phần topping.
Bước 5: Trình bày tô phở
- Chần bánh phở qua nước sôi cho mềm và hết mùi chua, để ráo.
- Xếp bánh phở vào tô, thêm nấm, đậu và hành lá thái nhỏ.
- Chan nước dùng thật nóng. Ăn kèm ngò gai, húng quế, giá, chanh và ớt.
Muốn đổi món, bạn có thể làm phở cuốn chay từ bánh phở lá. Behapy có giới thiệu khoá học Phở Cuốn Chay của Mộc Miên cho ai muốn học bài bản.
Những lỗi hay gặp khi nấu phở chay
- Nêm mặn quá sớm: nước còn hầm sẽ cạn bớt, dễ bị mặn. Hãy nêm ở bước cuối.
- Đun sôi sùng sục và khuấy liên tục: làm nước đục. Nên giữ lửa nhỏ, chỉ vớt bọt.
- Cho quá nhiều hồi quế: nước bị nồng, át vị ngọt rau củ.
- Dùng nguyên liệu không tươi: nấm rơm chỉ giữ tươi trong thời gian ngắn, nên mua và nấu trong ngày. Đậu phụ có mùi chua lạ thì không nên dùng.
Câu hỏi thường gặp
Nấu phở chay mất bao lâu?
Khoảng 1,5 giờ cả sơ chế. Phần hầm rau củ chừng một giờ, nấu nấm và đậu thêm khoảng 10 phút.
Nước dùng phở chay để được bao lâu?
Nên dùng trong ngày. Nếu còn thừa, để nguội, cho vào hộp kín cất tủ lạnh và đun sôi lại trước khi ăn. Không để nước dùng ở nhiệt độ phòng qua đêm.
Không có thảo quả, đinh hương có nấu được không?
Được. Quế, hồi và hành gừng nướng đã tạo được mùi phở cơ bản. Thảo quả và đinh hương giúp mùi sâu hơn, nhưng chỉ cần dùng ít.
Ảnh bìa: Sistak, CC BY-SA 2.0, qua Wikimedia Commons.
Tham khảo: VnExpress; Điện Máy Xanh; Điện Máy Chợ Lớn.
