Cách giảm rác thải nhựa khi đi chợ: 8 thói quen dễ làm
Giảm rác thải nhựa khi đi chợ dễ hơn bạn nghĩ: mang túi vải, hộp, túi lưới và tái dùng túi sạch. 8 thói quen nhỏ giúp gia đình bớt túi ni lông mỗi ngày.
Muốn giảm rác thải nhựa khi đi chợ, cách hiệu quả nhất là chuẩn bị sẵn đồ đựng từ nhà: túi vải, túi lưới, hộp có nắp, và từ chối túi ni lông nhỏ cho từng món. Chỉ vài thói quen như vậy đã giúp một gia đình bớt hàng chục túi mỗi tuần. Dưới đây là 8 cách Behapy áp dụng và thấy dễ duy trì nhất.
Vì sao nên bắt đầu từ chuyến đi chợ?
Theo số liệu của Bộ Tài nguyên và Môi trường được báo Nhân Dân dẫn lại, mỗi năm cả nước thải ra khoảng 1,8 triệu tấn rác nhựa, trong đó có hơn 30 tỷ túi ni lông, nhưng chỉ khoảng 17% được tái sử dụng hoặc tái chế. Các ước tính mới hơn được Tạp chí Công Thương nêu năm 2026 còn cao hơn, khoảng 3,1–3,2 triệu tấn chất thải nhựa mỗi năm. Ở chợ dân sinh, túi ni lông vẫn là đồ đựng phổ biến nhất – mỗi bó rau, mỗi lạng đậu lại thêm một túi.

Lộ trình pháp lý cũng đang siết dần. Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP, từ ngày 1/1/2026 không sản xuất, nhập khẩu túi ni lông khó phân huỷ có kích thước nhỏ hơn 50 x 50 cm; từ 1/1/2031 dừng sản xuất, nhập khẩu sản phẩm nhựa dùng một lần và bao bì nhựa khó phân huỷ (trừ sản phẩm có nhãn sinh thái Việt Nam). Tập thói quen từ bây giờ giúp gia đình bạn đi trước một bước.
8 thói quen giảm túi ni lông khi đi chợ
1. Luôn có túi vải trong xe, trong túi xách
Thói quen khó nhất là nhớ mang túi. Mẹo của chúng mình: dùng xong là gấp lại, cất ngay vào cốp xe hoặc giỏ xe. Một chiếc túi vải không dệt gọn nhẹ đựng được cả buổi chợ.
2. Mang túi lưới cho rau củ quả
Rau, củ, trái cây không cần túi riêng. Túi lưới thoáng khí, về nhà rửa rau ngay trong túi cũng tiện.
3. Mang hộp có nắp cho đậu phụ, đồ ướt
Đậu phụ, nấm, dưa muối, đồ ăn chín… là những món dễ phát sinh nhiều túi nhất. Một hộp nhựa cứng dùng lâu năm hoặc hộp inox giải quyết gọn chuyện này.
4. Gom nhiều món vào một túi
Khi mua nhiều loại rau ở cùng một sạp, hãy nhờ người bán bỏ chung vào túi của bạn, không cần mỗi loại một túi.
5. Nói "không cần túi" thật sớm
Nhiều người bán quen tay đã cho vào túi trước khi khách kịp nói. Hãy chìa túi của mình ra ngay khi chọn hàng – vừa lịch sự vừa hiệu quả.
6. Tái sử dụng túi ni lông sạch
Túi đã có ở nhà thì đừng vứt ngay: rửa phơi khô, gấp lại dùng cho lần sau hoặc đựng rác. Ở Hà Tĩnh, một mô hình chợ giảm rác nhựa còn đặt tủ để người dân góp túi sạch cho tiểu thương dùng lại.
7. Lên danh sách và đi chợ ít lần hơn
Lên thực đơn cả tuần giúp bạn biết cần bao nhiêu túi, hộp, đồng thời mua vừa đủ, bớt lãng phí thực phẩm.
8. Ưu tiên hàng ít bao bì
Chọn rau củ bán rời thay vì khay xốp bọc màng; mua hạt, ngũ cốc gói lớn thay vì nhiều gói nhỏ khi có thể.
Bài học từ mô hình "chợ giảm rác nhựa"
Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh, năm 2023 tỉnh thí điểm mô hình chợ giảm rác nhựa tại chợ Hà Tĩnh: hỗ trợ 500 túi đi chợ dùng nhiều lần, đặt 2 tủ chứa túi ni lông sạch để tái sử dụng, hơn 50 tiểu thương ký cam kết, và thu về 14 kg túi cũ sạch để dùng lại. Mô hình sau đó được mở rộng ra các chợ khác. Điều đáng học là sự thay đổi đến từ cả hai phía – người mua mang túi, người bán sẵn lòng không phát túi.
Ở khu vực bán lẻ, chương trình "Ngày không sử dụng túi ni lông" (3/7 hằng năm) đã khiến nhiều siêu thị ngừng tặng túi miễn phí, theo Tạp chí Công Thương.
Bắt đầu nhỏ, duy trì lâu
Bạn không cần thay đổi tất cả trong một ngày. Hãy chọn một thói quen, ví dụ luôn mang túi vải, làm thật đều trong hai tuần rồi thêm thói quen tiếp theo. Những chiếc túi như túi vải Behapy Lover cũng là món quà nhỏ dễ thương để rủ cả nhà cùng sống xanh. Xem thêm các bài sống xanh, ăn lành tại Tin tức Behapy.
Câu hỏi thường gặp
Túi ni lông "tự huỷ" có thay được túi vải không?
Túi phân huỷ sinh học là bước tiến, nhưng vẫn là đồ dùng một lần. Túi vải, túi lưới dùng được nhiều lần vẫn là lựa chọn bền vững hơn.
Từ khi nào Việt Nam hạn chế túi ni lông khó phân huỷ?
Theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP, từ 1/1/2026 dừng sản xuất, nhập khẩu túi ni lông khó phân huỷ cỡ nhỏ hơn 50 x 50 cm, và từ 1/1/2031 dừng sản phẩm nhựa dùng một lần.
Đựng đồ ướt khi đi chợ thế nào cho tiện?
Dùng hộp có nắp kín cho đậu phụ, đồ chín, dưa muối; có thể lót thêm một túi ni lông cũ đã rửa sạch nếu cần.
Ảnh bìa: Takeaway, CC BY-SA 3.0, qua Wikimedia Commons.
Tham khảo: Báo Nhân Dân; Cổng TTĐT Bộ Công Thương; Cổng TTĐT tỉnh Hà Tĩnh; Tạp chí Công Thương.
