Cách làm nấm kho chay đậm đà, đưa cơm cho cả nhà
Cách làm nấm kho chay đậm đà với nấm đùi gà: nguyên liệu, các bước áp chảo và kho lửa nhỏ, mẹo để nấm không bị nhũn, biến tấu nấm rơm kho tiêu.
Cách làm nấm kho chay ngon nằm ở hai bước: áp chảo nấm cho săn vàng trước, rồi kho lửa nhỏ với nước tương, tiêu cho thấm. Với khoảng 300 g nấm đùi gà và chưa đến 30 phút, bạn đã có món mặn đậm đà, rất "hao cơm" cho bữa chay gia đình.
Chọn nấm nào để kho chay?
Nấm đùi gà là lựa chọn phổ biến nhất vì thân dày, dai giòn, kho lâu không nát. Ngoài ra bạn có thể dùng nấm đông cô (nấm hương), nấm bào ngư, nấm rơm hay nấm mối; các công thức kho tiêu thường cho phép thay qua lại giữa những loại nấm này.

Khi đi chợ, hãy chọn nấm còn nguyên vẹn, cầm chắc tay, không bị dập, không mềm nhũn và không có đốm nâu. Nấm tươi có mùi thơm nhẹ, bề mặt khô ráo, không nhớt.
Nguyên liệu cho món nấm đùi gà kho chay
Khẩu phần cho 2–3 người:
- 300 g nấm đùi gà
- 2 củ hành tím, 3 tép tỏi, 1 quả ớt tươi
- 3 muỗng canh nước tương (xì dầu)
- 1 muỗng canh dầu hào chay
- 1 muỗng cà phê đường, 1/2 muỗng cà phê muối, 1/2 muỗng cà phê tiêu xay
- Dầu ăn, khoảng 50 ml nước lọc
Nếu gia đình ăn chay kiêng hành, tỏi, bạn có thể bỏ hai nguyên liệu này và phi thơm gừng thái sợi hoặc sả băm thay thế. Món vẫn thơm, chỉ khác hương một chút.
Cách làm nấm kho chay từng bước
- Sơ chế nấm: cắt bỏ phần gốc bẩn, rửa nhanh với nước muối loãng rồi xả lại nước sạch. Cắt nấm thành miếng vừa ăn hoặc xé dọc theo thớ. Để nấm thật ráo nước; đây là bí quyết để nấm săn, không bị bở.
- Áp chảo nấm: làm nóng chảo với một muỗng canh dầu, xếp nấm vào, áp chảo đến khi vàng đều hai mặt rồi gắp ra.
- Phi thơm và pha nước kho: cũng chảo đó, phi thơm hành tím, tỏi. Cho nước tương, dầu hào chay, đường, muối, tiêu và khoảng 50 ml nước vào, đun lửa nhỏ chừng một phút cho hoà quyện.
- Kho nấm: cho nấm đã áp chảo vào, đảo đều cho ngấm sốt, đậy nắp và kho lửa nhỏ khoảng 7–10 phút, thỉnh thoảng đảo nhẹ.
- Hoàn thiện: khi nước kho sánh lại, bám quanh miếng nấm thì tắt bếp. Rắc thêm tiêu, vài lát ớt lên trên.
Nấm kho chay ăn nóng với cơm trắng, kèm một đĩa rau luộc hoặc dưa leo là đủ một bữa gọn gàng. Nếu muốn mâm cơm đủ đầy hơn, bạn thêm một bát canh rau củ thanh nhẹ như canh bí đỏ hay canh cải nấu đậu hũ để cân lại vị mặn của món kho. Phần sốt kho còn lại trong nồi đừng bỏ: rưới lên cơm nóng hoặc chấm rau luộc đều rất ngon, vì nấm đã "nhả" vị ngọt tự nhiên vào nước sốt.
Mẹo để nấm kho chay đậm vị, không bị nhũn
- Đừng bỏ bước áp chảo: lớp ngoài se vàng giúp nấm giữ độ dai, không bị nát khi kho.
- Luôn kho lửa nhỏ: lửa to làm sốt cạn nhanh, cháy đáy mà nấm chưa thấm. Với nấm đùi gà, không nên đun quá lâu, khoảng dưới 30 phút là đủ.
- Nêm muối dè dặt: nước tương và dầu hào chay đã mặn sẵn, nếm trước rồi mới thêm muối.
- Không ngâm nấm lâu trong nước: nấm hút nước, khi kho dễ ra nhiều nước và nhạt.
Biến tấu: nấm rơm, nấm mối kho tiêu
Với nấm rơm hay nấm mối, bạn làm sạch phần đất ở chân, ngâm nhanh trong nước muối loãng khoảng 10 phút rồi để ráo. Sau đó phi thơm, cho nấm cùng gia vị chay vào, đun đến khi nấm tiết nước sẫm màu, cuối cùng thêm nhiều tiêu, ớt và hành lá. Món nấm kho tiêu cay nồng, rất hợp những ngày se lạnh.
Những hôm bận rộn, bạn có thể dùng các món nấm kho làm sẵn như nấm đùi gà kho ngũ vị hoặc nấm rơm kho tiêu xanh của Behapy: chỉ cần rã đông, thêm chút nước và đun lại là có món mặn cho bữa cơm.
Bảo quản và hâm lại nấm kho
- Để nguội rồi cho vào hộp kín, cất ngăn mát và ăn trong thời gian ngắn.
- Khi hâm, thêm một chút nước và đun lửa nhỏ để sốt không bị cháy.
- Gắp lượng vừa ăn ra hâm, tránh hâm đi hâm lại nhiều lần.
Muốn tìm thêm ý tưởng món chay dễ làm cho cả tuần, bạn có thể xem các bài khác trong chuyên mục Tin tức của Behapy.
Câu hỏi thường gặp
Nấm kho chay dùng loại nấm nào ngon nhất?
Nấm đùi gà được dùng nhiều nhất vì dai giòn, kho không nát; nấm đông cô, nấm bào ngư, nấm rơm cũng làm được.
Vì sao nấm kho bị nhũn và ra nhiều nước?
Thường do nấm chưa ráo, ngâm nước quá lâu hoặc bỏ qua bước áp chảo. Để nấm thật ráo và áp chảo vàng trước khi kho.
Không ăn hành tỏi thì nấu nấm kho chay thế nào?
Bỏ hành, tỏi và phi thơm gừng hoặc sả thay thế; các bước còn lại giữ nguyên.
Ảnh bìa: sarang, Public domain, qua Wikimedia Commons.
Tham khảo: FPT Shop (chuyên mục Tin tức); Mytour; Đài Tiếng nói Nhân dân TP.HCM (VOH).
